Geen kopzorgen

12 december 2021

Dit kan gebeuren: je koopt iets, een poncho, een pak koffie, of je opent een webpagina en je ziet je eigen hoofd op de verpakking of in een advertentie. Terwijl je niet eens wist dat je fotomodel was.

Zo zag voormalig tweede kamerlid Sabine Uitslag zichzelf terug in een folder van het Kruidvat en trof journalist Kayla Brandon haar Instagram-selfie met haar oma aan in advertenties voor lachtherapie en yoga-producten.

Regenponcho

Benjamin Novak heeft zelfs een verzameling aangelegd van producten waarvoor een foto van zijn gezicht is gebruikt. Steeds dezelfde foto. Schmink uit Uruguay, een parfum uit Zweden, een regenponcho uit de EU en een scheerapparaat uit China. Novak is weliswaar acteur, (hij speelde o.a. in The Office), maar geen model. Waar die foto vandaan komt weet hij ook niet. Waarschijnlijk staat hij ergens op een stockfoto-site, vrij te gebruiken door vormgevers en reclamebureaus. Vrij te gebruiken? O ja?

Benjamin Novak vindt het wel grappig. Als hij weer iets tegenkomt, plaatst hij het op Instagram en dat is het dan. Maar wat als hij het nou wel vervelend vond? Zou hij er dan iets aan kunnen doen? Of alsnog betaald krijgen? Misschien wel.

Portretrecht

In Nederland zou hij een beroep kunnen doen op het portretrecht. Portretrecht op je eigen gezicht is geen auteursrecht (want je hebt je gezicht niet zelf gemaakt), maar is daar wel aan verwant. En in dit geval gaat het niet om privacy van de geportretteerde, maar om het zogenaamde commerciële portretrecht. Wanneer een portret zonder toestemming gebruikt wordt in reclame of op ‘handelsartikelen’, kan de geportretteerde daartegen altijd bezwaar maken, ook al is het geen bekende persoon. In een nog lopende zaak over een reclame met een op Max Verstappen lijkende Picnic-boodschappenbezorger, speelt nog wel de vraag of een dergelijke persiflage van een wel bekende onrechtmatig is (het gerechtshof vond van niet), maar van een persiflage is bij verpakkingen zoals die met Benjamin Novak geen sprake (ook al lijkt dat soms wel zo, zeker die poncho).

Portretmerk

Een andere optie is om een portret als merk te laten vastleggen. Daar zitten soms wat haken en ogen aan, maar dan is er wel sprake van een geregistreerd merk en dat kan voordelig zijn. Onder sporters is het portretmerk bijvoorbeeld al lang vrij populair, omdat ze daarmee sterker staan in onderhandelingen over bijvoorbeeld voetbalplaatjes en poppetjes. Bovendien is een portretmerk makkelijk in licentie te geven en gaat het in principe ook na het overlijden van de geportretteerde nog heel lang mee, denk alleen maar aan Paul Newman’s sauzen en dressings en de iconische Colonel Sanders van Kentucky Fried Chicken. Iets om over na te denken dus.

Bent u ook geïnteresseerd in het beschermen van portretten? Of heeft u vragen over het gebruik van een portret voor u producten of diensten? Onze adviseurs staan u vanzelfsprekend graag met raad en daad terzijde.

 

Screenshot 2021-11-18 at 14.40.14

 

Deel dit bericht

HEEFT UW MERK AANDACHT NODIG?

Wilt u meer informatie over de bescherming van uw merk?

0294 490 900 NEEM CONTACT OP